WZBUDZENIE ZAINTERESOWANIA

Styczeń 14th, 2015 by admin | No Comments | Filed in Informacja o książce i prasie w tygodnikach galicyjskich

Tym czynem obydwa wspo­mniane pisma wzbudziły zainteresowanie problemem i zmobilizowały niektórych do pracy nad ustalaniem autorstwa utworów sygnowanych podpisami zmyślonymi. Jednym z badających autorstwo okazał się Sta­nisław Botwiński, którego wyniki badań ogłaszał dodawany do Kurie­ra Lwowsk-c-no Tydzień. W latach 1893-1903 przyniósł on cztery serie St> Botwskiego „Zagadek literackich” czyli „Wykazu pseudonimów i ich rozwiązań” wraz ze sprostowaniem i wprowadzeniem wyjaśniają­cym przyczyny posługiwania się pseudonimami oraz notującym pierwsze próby podobnych słowników na gruncie polskim.Inny rodzaj słownika czytelnicy znajdowali w Drugiej Jedno­dniówce Gońca Tygodniowego. Przybrał on postać zbioru czy antolo­gii cytatów, sentencji ponad trzydziestu autorów, pt. „Album lwow­skich dziennikarzy i literatów’^ oraz zbioru notatek humorystycznych o miejscowych dziennikarzach i czasopismach, pt. „Z różnych be­czek”. Również humorystyczny, choć nieco inny charakter miał „Dodatek do Słownika Lindego opracowany przez filologów Różowego Domina”, w którym m.in. znaleźć można było definicje wyrazów zwią­zanych najściślej z publikacjami. Np. na s. 2 numeru 44 Różowego Domina z 1882 r.

SŁOWNIK W PRASIE

Styczeń 14th, 2015 by admin | No Comments | Filed in Informacja o książce i prasie w tygodnikach galicyjskich

Słownik jest to zestawienie pewnej kategorii wyrazów bądź ich związków, zazwyczaj ułożonych w porządku alfabetycznym. Jako forma wypowiedzi słownik pojawiał się w tygodnikach galicyjskich nader rzadko, ale mimo to nie sposób go pominąć. Przynajmniej dwukrotnie ukazał się on w postaci wykazu wyrazów i wyrażeń oraz innych znaków ukrywających faktycznych autorów publikacji. Sprawie autorstwa zwłaszcza utworów anonimowych dawniejszych czasów nieco uwagi po­święcali redaktorzy Dziennika Literackiego jeszcze na początku lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku, ale na słowniki pseudonimów i kryptonimów trzeba było jeszcze poczekać. Jedną z pierwszych prób tego rodzaju opublikowały warszawskie Kłosy. Idąc w ich ślady Mi­kołaj Biernacki w Tygodniu Polskim przedrukował z Kłosów Edwarda Minkowieckiego „Wykaz pseudonimów używanych przez autorów polskich” poprawiwszy błędy i uzupełniwszy „Dopełnieniem do wykazu pseudonimów używanych przez autorów polskich” .

WŁAŚCIWA TYGODNIKOWI METODA OCENIANIA

Styczeń 14th, 2015 by admin | No Comments | Filed in Informacja o książce i prasie w tygodnikach galicyjskich

Spośród artykułów oceniających wybrane wydawnictwa lat 1876-1878 w Ruchu Literackim warto przytoczyć pozycje, w których najmocniej zaznaczyła się właściwa tygodnikowi metoda oceniania. W jednej re­cenzji T. Żuliński wypowiedział się obszernie o Ateneum Włodzimie­rza Spasowicza. Szczególnie surowo obszedł się z dwoma artykułami. „Nowe studium nad Syrokomlą” W. Spasowicza odczytał jako wypowiedź prograr.jwą redaktora i łącznie z „Romantyzmem i jego skutkami” Franciszka Salezego Krupińskiego napiętnował jako zamach na poezję romantyczną – krzepicielkę narodu i nosicielkę idei wolnościowych. Spasowiczowi odmówił prawa powoływania się na Śniadeckiego i Ujej­skiego, gdyż z innego niż oni stanowiska patrzył na romantyzm i je­go przedstawicieli. Podobne cięgi dostały się Stanisławowi Koźmia- nowi od Michała Wołowskiego za „Listy o Galicji do Gazety Polskiej”. I co ciekawsze, za najgorsze w tej publikacji recenzent uznał nie sławienie arystokracji i stańczyków, fałszywe informacje o libera­łach i patriotach galicyjskich, ale fakt opublikowania jej w zabo­rze rosyjskim i uniemożliwienie tytn samym obrony zainteresowanych.

ROZSZERZANIE KRĘGU PUBLIKACJI PODLEGAJĄCYCH OCENIE

Styczeń 14th, 2015 by admin | No Comments | Filed in Informacja o książce i prasie w tygodnikach galicyjskich

Nato­miast tygodniki o zakresach szerszych, jak Dziennik Literacki, Pa­miętnik Literacki, Ruch Literacki, Tydzień Literacki, Artystyczny, Naukowy i Społeczny – odpowiednio rozszerzały krąg publikacji pod­legających ocenie. Tylko w przypadku tygodników ugrupowań i partii politycznych zauważaó się daje wyraźna i zapewne nieprzypadkowa tendencja do poddawania ocenie publikacji wyrosłych z tego samego pnia ideowego, do którego przynależały odpowiednie tygodniki. Tytułem przykładu warto podać, że Ruch Literacki w pierwszych trzynastu miesiącach istnienia (tj. IX 1874-X 1875) w rubrykach poświęconych krytyce opublikował 44 recenzje wydawnictw źródłowych, dzieł literackich, głównie polskich prac historycznoliterackich, przedstawień teatralnych i operowych, imprez muzycznych i wystaw. Wszystkie recenzje cechuje wierne przedstawienie treści i formy dzieł, oparta na faktach i w miarę wszechstronna charakterystyka, a także dążenie do oznaczenia miejsca utworu w dorobku autora i od­powiedniej dziedziny sztuki lub wiedzy.

SZCZEGÓLNA POZYCJA RECENZJI

Styczeń 14th, 2015 by admin | No Comments | Filed in Informacja o książce i prasie w tygodnikach galicyjskich

Dlatego sygnalizując szczególną pozycję wszelkiego rodzaju recenzji jako środka przekazu wiadomości oraz opinii o publikacjach a także potrzebę odrębnego opracowania, zaznaczamy tylko, iż pozycja, treść (przedmiot) rozmiary i w ogóle forma recenzji dostosowywana była do programów i systemów informacji o publikacjach. Tygodniki poświęco­ne medycynie, jak krakowski Przegląd Lekarski, przynosiły wyłącznie recenzje książek, artykułów, czasopism treści medycznej; tygodniki uzdrowiskowe, jak Krynica, Gazeta Zakopiańska, Kurier Zakopiański i Przegląd Zakopiański recenzowały publikacje dotyczące tych miej­scowości oraz wszelkich uzdrowisk polskich i obcych; lwowska Szko­ła znowu recenzowała wydawnictwa wchodzące w zakres szeroko rozu­mianej pedagogiki. Odpowiednio tygodniki rolnicze i ogrodnicze oraz gospodarcze specjalizowały się w recenzowaniu publikacji (artykułów książek i czasopism) z zakresu rolnictwa, ogrodnictwa czy w ogóle ekonomii, gospodarki, technologii. Tygodniki prowincjonalne, o ile zajmowały się oceną publikacji, to pierwszeństwo dawały wydawnic­twom lokalnym i okolicznym lub o ogólnonarodowym znaczeniu. 

RECENZJE Z WYDARZEŃ

Styczeń 14th, 2015 by admin | No Comments | Filed in Informacja o książce i prasie w tygodnikach galicyjskich

Także recenzje np. z przedstawień teatralnych w niektórych przypadkach stawały się takim środkiem informacji, o ile odnosiły widowisko do odpowiedniej publikacji. W innych razach co najwyżej poczytywane mogą byó za ro­dzaj środków aluzyjnego lub pośredniego informowania. W tygodnikach galicyjskich interesującego nas okresu obszer­niejszych recenzji pojawiało się dość sporo. W tygodnikach więk­szych i określających się jako „literackie” tzn. poświęconych sze­roko rozumianemu piśmiennictwu, w przeciągu roku ukazywało się ich kilkadziesiąt. Recenzje we wszystkich tygodnikach galicyjskich stanowią tak zróżnicowany i bogaty materiał, że nie sposób go bez specjalnych i gruntownych a czasochłonnych badań dogłębnie poznać, a tym bardziej w ograniczonych rozmiarach wyczerpująco przedstawić.